De Wit Laat de Lezer heel Dichtbij Komen
Na het lezen van Het Vormeloze Ongemak van Samantha Harvey over slapeloosheid, dacht ik: ik wil meer van dit soort non-fictie, geschreven in een literaire stijl. En daar was dan het onlangs uitgekomen Heim, of het Verhaal van Mijn Duizeligheid van Dorien de Wit, een poëtisch inkijkje in het hoofd van de auteur die gekweld wordt door angsten en wankelingen wanneer ze buiten haar vertrouwde omgeving komt.
Heim, of het Verhaal van Mijn Duizeligheid bevindt zich in het grensgebied tussen essay, memoir en poëzie. De Wit onderzoekt haar lichaam dat begint te wankelen wanneer het ergens heen moet waar het nog niet is geweest, onderzoekt haar hoofd dat vol angsten zit en stelt zichzelf een spannend doel waarbij ze zichzelf uit haar comfort zone dwingt. Ondertussen houdt ze zich ook bezig met een ruimtesonde en de afstand die deze aflegt, Google Street View en het zwemmen in ijskoud water.
Observaties
Wanneer je door dit boek heen bladert, lijkt het soms net alsof je een dichtbundel in handen hebt; je ziet veel witruimte en de tekst is eerder opgemaakt als een gedicht dan als een lopend verhaal. Het verhaal dat De Wit schrijft is dan ook niet lineair, maar het zijn eerder korte observaties die allemaal met de angsten en zorgen van De Wit te maken hebben. Er zijn verschillende thema’s die keer op keer terugkeren en De Wits grote doel vormt een soort van rode draad, maar als geheel is het wat fragmentarisch, iets waar ik persoonlijk erg warm voor loop, omdat je als lezer zelf de puzzelstukjes in elkaar mag schuiven.
Juist door die opmaak en door de mooie, poëtische zinnen voel je als lezer de mogelijkheid om dit boek langzaam tot je te nemen en alle indrukken rustig te laten bezinken. Er staat misschien niet veel op een pagina, maar wat er staat is krachtig en treffend. Daarmee is de zeggingskracht van Heim groot.
Invoelbaar
Ik vond op een bepaalde manier herkenning in Heim, in de zin dat ik na een grote crisis ook bang was om weer het gewone leven op te pakken, maar waar die angst bij mij tijdelijk was, zal De Wit hier waarschijnlijk haar hele leven mee worstelen. De Wit maakt heel invoelbaar hoe ontwrichtend het is als je over ieder uitje, ieder reisje, ieder bezoekje tien keer na moet denken en hoe ingrijpend het is als iedere keuze om je huis te verlaten intensieve mentale voorbereiding vergt. En zelfs dan is succes niet gegarandeerd.
Heim is een diep persoonlijk werk geworden. Ik heb bewondering voor de intimiteit van dit boek en hoe dicht de lezer bij De Wit mag komen. Misschien wel de meest indrukwekkende non-fictie die ik dit jaar las. Ik heb met auteurs die op een literaire manier schrijven over hun persoonlijke stoornissen en angsten geloof ik mijn favoriete non-fictieniche gevonden.
