Ode aan de Bibliotheek

Enkele maanden geleden ben ik na zo’n twintig jaar weer lid geworden van de bibliotheek. In die afgelopen twintig jaar heb ik wel eens een kortstondig abonnement van de online bieb gehad om even uit te proberen, maar dit keer was mijn lidmaatschap een weloverwogen keuze om verschillende redenen. Op basis van de afgelopen twee maanden kan ik vol overtuiging zeggen dat ik mezelf de rest van mijn leven (dat hopelijk nog even duurt) lid zie zijn van de bibliotheek en ik sla mezelf voor mijn kop dat ik niet veel eerder lid ben geworden. Dit is dan ook een ode aan de bieb.

Zolang ik me kan herinneren kwam ik als kind iedere paar weken in de bieb om weer acht nieuwe boeken te lenen. Dat waren vooral spannende boeken, maar ik las ook heel veel non-fictie over de meest uiteenlopende onderwerpen. Het was altijd verschrikkelijk als ik mijn acht boeken al binnen een week uit had en ik moest wachten totdat mijn moeder weer tijd had om met me naar de bieb te gaan. Ik moet als kind echt honderden boeken verslonden hebben, allemaal gevonden in de uitgebreide collectie van de bibliotheek.

Verademing

Als tiener vond ik de middelbare school verschrikkelijk en spijbelde ik om naar de bieb te gaan om daar boeken te lezen waar ik wel uitdaging in vond. Zo begon ik rond mijn zestiende geïnteresseerd te raken in filosofie en kon ik in de bieb uren lezen over alle wilde ideeën die kunnen ontspruiten aan het menselijk brein. Mijn middelbare school en moeder waren er iets minder blij mee, maar wat een verademing was het voor mij dat er een plek was waar ik toch nog een beetje geprikkeld kon worden. Je zult, net als ik, ook wel denken: allejezus wat een ongelooflijke nerd. Ter uwer geruststelling: ik spijbelde ook wel gewoon om stiekem sigaretten te roken en naar de McDonald’s te gaan, hoor.

Toen ik filosofie ging studeren en naar een andere stad (hoewel maar twintig kilometer van mijn geboorteplaats) verhuisde, stopten mijn bezoekjes aan de bibliotheek. Er was immers op de campus gewoon een universiteitsbibliotheek waar ik alles wat ik wilde lezen kon lenen. Bovendien was ik inmiddels mijn eigen bescheiden boekencollectie langzaam aan het uitbreiden. Want boeken kopen, en daarmee langzaamaan je eigen bibliotheekje opbouwen, dat had toch ook iets magisch. Ik leerde ook dat vooral filosofieboeken eigenlijk heel fijn zijn om zelf te bezitten, omdat je dan eindeloos plakkertjes kunt plakken en je je eigen (niet zo) geniale ideeën in de kantlijn kunt krabbelen.

Verzamelwoede

Daarmee ontstond een lange periode waarin ik het liefst alles wat ik las ook wilde bezitten. Maar die verzamelwoede is een beetje uit de hand gelopen. Ik heb nu een heuse leeskamer waar ik het grootste deel van mijn vrije tijd spendeer; er staat een heerlijk luie stoel en als ik daar plaatsneem ben ik omringd door al mijn boeken. Het is mijn favoriete plek in huis, maar mijn vijf boekenkasten beginnen vol te raken en ik heb geen ruimte meer voor extra boekenkasten. Daarnaast, mocht ik om wat voor reden dan ook opgesloten raken in mijn eigen huis, dan kan ik zo nog een jaar doorlezen en zelfs dan denk ik niet dat ik alle boeken die ik ooit kocht maar nooit las heb kunnen lezen. Het eindeloze kopen zonder lezen mag nu wel eens tot een einde komen.  

Maar ook als ik geen ruimte meer heb voor al mijn aanwinsten, wil ik wel de krenten uit de hedendaagse literaire pap blijven vissen. Dat was mijn grootste reden om weer lid te worden van de bieb: wel op de hoogte blijven van al het moois dat er geschreven wordt, maar geen last meer hebben van het feit dat ik geen plek meer heb voor al die literaire parels.

Geld

Geld was een tweede grote reden om weer boeken te gaan lenen bij de bibliotheek. Het is heel leuk om een aanzienlijk deel van je verdiende geld uit te geven aan boeken en om te kunnen vertoeven in je eigen persoonlijke bibliotheek, maar het is ook zonde (voor mij) om veel geld uit te geven aan boeken die je in sommige gevallen pas jaren later een keertje oppakt. Ik heb ook een tijdje veel eboeken gekocht in plaats van fysieke exemplaren. Dat is een stuk goedkoper en neemt natuurlijk geen fysieke ruimte in beslag, maar voor een digitaal formaat betalen voelt voor mij toch ook nooit helemaal bevredigend.

Dus ik werd lid van de bieb en daarmee is een wereld voor me opengegaan. Voor zestig euro per jaar of zes euro per maand kun je boeken lenen en reserveren en heb ik ook toegang tot de digitale collectie lees- en luisterboeken. De afgelopen twee maanden heb ik zestien fysieke titels geleend en dat zijn bijna allemaal titels die ik normaal op de een of andere manier aangeschaft had. Het lenen van die zestien titels heeft me omgerekend tien euro gekost. Moet je nagaan wat me dat had gekost als ik al die boeken had moeten aanschaffen! En wat voor ruimte dat in mijn boekenkasten scheelt!

Catalogus

Niet álles wat ik wil lezen hebben ze in de catalogus, maar er is meer dan genoeg wél aanwezig. Ik kom via boekstagram heel veel tegen dat ik graag zou willen lezen. In tweederde van de gevallen is het boek in de bieb al aanwezig of in bestelling, en dat is voor mij genoeg om een constante stroom aan leeswaar te hebben. Het zijn vooral niet-Nederlandse romans en science-fictionboeken die de bieb vaak niet heeft, maar die zijn dan vaak weer voor een redelijke prijs aan te schaffen. Nu ik echter al zoveel moois via de bieb kan lezen, is mijn regel: ik mag er alleen geld aan uitgeven als ik zo nieuwsgierig ben dat ik het ook direct ga lezen, om zo te voorkomen dat er weer allemaal arme titels jaren ongelezen op mijn boekenplanken staan.

Het lidmaatschap van de bieb bespaart me dus veel geld en dat is in deze dure tijden niet geheel onbelangrijk. Toch heb ik de afgelopen maanden ook bij allerlei andere fenomenen omtrent de bieb heel warme gevoelens gekregen. Het voelt bijvoorbeeld heel luxe aan om te kunnen aangeven welke boeken je wil lenen en om die dan te laten sturen naar een vestiging bij jou in de buurt. Bijna wekelijks maak ik mijn wandelingetje naar de bieb om daar mijn gereserveerde boeken op te halen. Wat dat betreft is het dus óók goed voor de lichaamsbeweging (niet dat ik daar een tekort aan heb, maar toch).

Snoepwinkel

En iedere keer dat ik er weer ben, voelt het alsof ik door een snoepwinkel loop. Aan alles wat ik reserveer heb ik meer dan genoeg om te lezen, maar ik kan het toch nooit laten om ook even de Sprinters te bekijken en om even te kijken wat ze aan Engelstalige boeken hebben staan. Het is net zo leuk als de boekwinkel, maar dan met het verschil dat je al het moois dat je tegenkomt zo mee naar huis kunt nemen zonder je bankrekening te plunderen.

Maar het meest bijzondere is dat ik sinds ik lid van de bieb ben, ik het gevoel heb dat ik echt onderdeel ben van een clubje ingewijden. Ik probeer geleende boeken zo snel mogelijk weer terug te brengen zodat een ander ervan kan genieten en ik vind het heerlijk als ik in de app zie dat ik een boek niet kan verlengen omdat iemand anders het boek al gereserveerd heeft. Mijn eigen boeken zijn wat dat betreft eigenlijk best zielig, ze staan daar maar in de kast, worden één – in een zeer uitzonderlijk geval meer dan één – keer gelezen, om vervolgens weer stof te happen en daar weer voor tientallen jaren maar te staan.

Plezier

Bij ieder geleend boek ben ik me bewust van het feit dat verschillende mensen voor mij dit boek in handen hebben gehad en dat hopelijk nog veel meer mensen na mij dit boek zullen lezen. Het is misschien een beetje raar, maar ik word erg vrolijk van dat idee. Dan lees ik een boek en zie ik een koffievlek (hoop ik dan maar!) of een chocoladevlek (hoop ik dan maar!) en bedenk ik me met plezier dat er iemand voor mij is geweest die net zo heeft genoten van het lezen van dit boek als ik.

Ik zal zeker af en toe boeken blijven kopen, maar ik zal een stuk strenger zijn in mijn selectie. Hopelijk zorgt het lid zijn van de bieb er ook voor dat ik al die boeken die ik ooit kocht maar nog niet las nu eindelijk eens kan gaan lezen (dan moet ik wel iets minder hysterisch reserveren dan ik nu doe). Ik kan niet anders zeggen dan dat mijn ervaringen met de bibliotheek de afgelopen maanden al mijn verwachtingen overtroffen hebben. Vandaar deze ode. Word ook lid van de bieb, verspreid het woord!