Boeiend Perspectief op een Fictieve Wereld
Sinds ik de (vrij van de pot gerukte) verfilming van Starship Troopers door Paul Verhoeven zag wilde ik altijd al eens het originele verhaal van Robert A. Heinlein lezen. Met dit boek won Heinlein de Hugo award, zo’n beetje de meest prestigieuze prijs voor science-fictionromans. Met de film en die grote prijs in het achterhoofd vond ik dit boek misschien een klein beetje tegenvallen, hoewel er meer dan genoeg is om van te genieten.
Juan Rico schrijft zich als jongeling nogal impulsief in voor het leger. Hij krijgt een harde opleiding waarbij hij leert hoe hij een goede soldaat moet zijn. De aarde raakt in oorlog met een groot insectenleger en lijdt grote verliezen, ook verliezen die Rico persoonlijk raken. Tijdens deze jaren van oorlog overwint Rico een aantal persoonlijke obstakels en hij komt erachter waarom hij soldaat is. Hij maakt de keuze om zich volledig toe te wijden aan het leger en de aarde te beschermen.
Oorlog
We lezen Starship Troopers door de ogen van Rico en we volgen zijn carrière bij het leger, waar hij zich langzaamaan steeds verder opwerkt, geïnspireerd door persoonlijke verliezen en gebeurtenissen. Toch worden aan deze persoonlijke beslommeringen nauwelijks woorden, en zeker geen emoties, vuilgemaakt. Dat past wel bij de wereld die Heinlein in deze roman schetst; een wereld waarin je jezelf volledig ondergeschikt maakt aan het gemeenschappelijke doel, namelijk de oorlog tegen intelligente insecten winnen.
Ik snap dus zeker wel de keuze van Heinlein om zich in dit boek vooral te richten op het beschrijven van een wereld die bedreigd wordt door een buitenaardse agressor. Als lezer krijg je alle ins en outs over hoe het leger werkt en hoe een samenleving die totaal gericht is op oorlog is ingericht. Zo krijg je bijvoorbeeld pas stemrecht als je in het leger gediend hebt en als bewoner van de aarde zijn plichten en je daaraan houden een stuk belangrijker dan de rechten die je als mens hebt.
Defensie
Het is boeiend om te lezen over een samenleving die defensie zo hoog in het vaandel heeft staan. Wat dat betreft is het ook intrigerend om deze roman te lezen in een tijd waarin we ons als Europa als de wiedeweerga op de ontwikkeling van onze defensiemacht moeten richten. Wie weet kunnen we nog wat van Starship Troopers en de beschreven achterliggende filosofie leren.
Toch miste ik wel emotionele binding met het verhaal. Sterker nog, het voelt eigenlijk alsof er nauwelijks sprake is van een verhaal. Het leven van Rico is enkel een middel om daar ideeën over een samenleving in oorlog aan op te hangen en om de vraag te beantwoorden naar hoe de wereld eruit zou zien als deze in oorlog zou zijn met een buitenaards ras. Starship Troopers is vooral oneindige worldbuilding; buitengewoon interessante worldbuilding weliswaar, maar een meeslepend verhaal ontbreekt.
Verfilming
Wat dat betreft is de verfilming van Verhoeven een stuk pakkender, maar die verfilming mist dan weer een groot deel van de leuke ideeën die ten grondslag liggen aan de roman. Zo hebben roman en film allebei hun eigen charme en missen ze allebei ook iets. Wanneer het beste van beide werelden op adequate wijze gecombineerd zou worden hadden we waarschijnlijk te maken met een meesterwerk.
Van Starship Troopers als roman heb ik zeker genoten, maar ik heb het gevoel dat er meer in gezeten had, dat de potentie niet ten volle benut wordt. Desalniettemin een klassieker die ik aan zou raden, al was het alleen al vanwege het boeiende perspectief op een fictieve wereld die hopelijk nooit werkelijkheid wordt.
