Thriller met Diepgang
Nu ik het thrillergenre heb ontdekt, is het ook tijd om me te wenden tot de klassiekers uit het genre die ik nooit las. Toen ik een tiener was kon je niet om de Millennium-trilogie van Stieg Larsson heen. Ik zag de films, maar ik las nooit de boeken, totdat een collega van me aanspoorde om me toch echt eens aan de boeken te wagen die zoveel beter zouden zijn dan de films. En inderdaad, Mannen die Vrouwen Haten, het eerste deel in de trilogie, is erg goed.
Journalist Mikael Blomkvist krijgt de opdracht van oud-zakenman Henrik Vanger om te onderzoeken wat er veertig jaar geleden met zijn verdwenen nichtje Harriët Vanger is gebeurd. In eerste instantie lijkt Blomkvist niet veel nieuws te vinden in deze zaak, maar wanneer hij meesterhacker Lisbeth Salander in de arm neemt, stuiten ze met zijn tweeën op een duister familiegeheim. En ondertussen hebben Blomkvist en Salander ook hun eigen sores om mee om te gaan.
Overvloed
Ik moet eerlijk bekennen dat ik de eerste honderd pagina’s dacht: collega, wat doe je me aan? De hele stamboom van de familie Vanger wordt uitgespeld, waarbij je alle namen en bijbehorende rollen en eigenschappen al direct weer vergeet, omdat het er zo ontzettend veel zijn. Daarbij wordt ook nog eens een rechtszaak tegen Mikael Blomkvist en alle betrokkenen uitgebreid beschreven. Kortom: Larsson strooit met nogal grote hoeveelheden informatie waarbij het onduidelijk is wat je er als lezer mee moet. De overvloed aan details helpt ook absoluut niet met het uit elkaar houden van de verschillende personages. Het heeft serieus lang geduurd voordat ik alle relevante personages van elkaar kon onderscheiden en snapte wie wie was.
Wanneer het verhaal wat meer begint te lopen, wanneer Larsson steeds meer vertelt over Blomkvist en Salander en wanneer er inderdaad nieuwe feiten boven tafel komen omtrent de verdwijning van Harriët Vanger komt het gelukkig meer dan goed met Mannen die Vrouwen Haten. Langzaam maar zeker wordt het verhaal steeds spannender en wordt ook duidelijk dat het verhaal die langzame en gedetailleerde start nodig had om tot volle wasdom te komen.
Verrijking
Het is erg knap hoe Larsson niet alleen het verhaal over de verdwijning van Harriët Vanger vertelt, maar dat er nog heel veel andere verhaallijnen en thema’s een rol spelen. Mannen die Vrouwen Haten gaat niet alleen over een vermissing, maar ook over corruptie, over misogynie, over technische ontwikkelingen (die overigens anno nu hopeloos gedateerd aandoen, maar waar ik wel lichtelijk nostalgisch van werd), over de manier waarop de Zweedse politie en de Zweedse rechtspraak werken en over de staat van de Zweedse journalistiek. Daarmee krijgt dit boek veel meer diepgang dan ik gewend ben van de gemiddelde thriller.
De manier waarop Larsson zijn personages uitwerkt is ook echt een verrijking voor het verhaal. Blomkvist en Salander zijn allebei eigengereide mensen met een boeiende persoonlijkheid die hun leven op hun eigen manier leven. Ze wijken af van de norm, maar juist daarom ga je van ze houden en Larsson schrijft met ongelooflijk veel respect voor deze personages. Ze zijn beide absoluut niet de clichématige hoofdpersonages die thrillers normaal bevolken. (Ik heb van beide personages een beeld in mijn hoofd en Blomkvist ziet er in mijn hoofd een beetje uit als Karl Ove Knausgård haha).
Gezicht
Blomkvist en Salander zijn niet de enige personages die echt gaan leven; er zijn ook nog talloze bijfiguren die een gezicht krijgen omdat Larsson veel vertelt over hun persoonlijkheid en hun geschiedenis. Naast de vele thema’s die in dit boek de revue passeren, zorgen de levensechte personages ook voor een thriller met overduidelijke literaire kwaliteiten.
Mannen die Vrouwen Haten is spannend, zeker, maar het draait in deze thriller niet alleen maar om de spanning; Larsson schetst een gedegen beeld van de Zweedse samenleving en de mensen die in die samenleving leven. Mannen die Vrouwen Haten is daarmee voor mij een thriller met uitzonderlijk veel inhoud. Waren die eerste honderd pagina’s niet zo taai geweest, dan had ik hier makkelijk nog een hogere beoordeling aan kwijt gekund. Die hogere beoordeling bewaar ik echter voor het tweede deel in de trilogie, dat ik inmiddels ook al las en waar ik snel ook een stukje over zal schrijven.
